HANGUL và MÔ HÌNH THỰC THI "QUYỀN LỰC MỀM" CỦA HÀN QUỐC

MÔ HÌNH THỰC THI "QUYỀN LỰC MỀM" CỦA HÀN QUỐC: Trường hợp ngôn ngữ Hangul 

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, trật tự thế giời dần đi vào sự ổn định và các quốc gia quan tâm nhiều hơn đến sự hợp tác quốc tế. Đó là hoàn cảnh ra đời của khái niệm “𝗾𝘂𝘆𝗲̂̀𝗻 𝗹𝘂̛̣𝗰 𝗺𝗲̂̀𝗺” (#𝘀𝗼𝗳𝘁𝗽𝗼𝘄𝗲𝗿), do giáo sư Joseph Nye đề xướng từ năm 1990 nhưng thường được nhắc đến qua cuốn sách đầu tiên của ông dành riêng cho QLM vào năm 2004. Tuy rằng, QLM ban đầu được đưa ra dành cho Mỹ, nhưng nhiều quốc gia khác đều cho thấy hứng thú của mình với khái niệm “quyền lực từ sự thu hút và thuyết phục thay cho cây gậy và củ cà rốt”. Sự thu hút này được cho là xuất phát từ các sản phẩm văn hóa và các giá trị truyền thống của các quốc gia. Và mỗi nhà nước cần tích cực khai thác và quảng bá các công cụ này đến thế giới. #HànQuốc cũng không phải là trường hợp ngoại lệ. 

𝚂𝚘𝚞𝚛𝚌𝚎: 𝙽𝚢𝚎, 𝙹𝚘𝚜𝚎𝚙𝚑 (𝟸00𝟺) 𝚂𝚘𝚏𝚝 𝙿𝚘𝚠𝚎𝚛: 𝚝𝚑𝚎 𝚖𝚎𝚊𝚗𝚜 𝚝𝚘 𝚜𝚞𝚌𝚌𝚎𝚜𝚜 𝚒𝚗 𝚠𝚘𝚛𝚕𝚍 𝚙𝚘𝚕𝚒𝚝𝚒𝚌𝚜 𝙽𝚎𝚠 𝚈𝚘𝚛𝚔: 𝙿𝚞𝚋𝚕𝚒𝚌 𝙰𝚏𝚏𝚊𝚒𝚛.

Tuy nhiên, để truyền bá văn hóa quốc gia ra thế giới, việc tháo bỏ rào cản ngôn ngữ là 1 điều tiên quyết. Điều này đặc biệt đúng với các quốc gia không sử dụng bảng ký tự Roman hay không có ngôn ngữ cùng gốc với tiếng Anh. Chính phủ Hàn Quốc đương nhiên hiểu rõ điều này. Sau đây là những phân tích về sự đầu tư nghiêm túc của và các yếu tố đóng góp tạo nên sự đặc trưng của việc truyền bá tiếng Hàn. 

(1) Trước hết, hãy cùng nói sơ nét về ngôn ngữ chính thức của nước Đại hàn Dân quốc. #HANGUL/ #HANGEUL được phát minh từ năm 1443 bởi Vua Sejong. Đây không chỉ minh chứng cho nỗ lực của triều đại Joseon nhằm đưa dân tộc thoát khỏi sự đô hộ văn hóa của Trung Hoa, mà còn là thể hiện sự khoa học trong việc xây dựng bộ chữ viết kết hợp với âm tiết. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển thì hiện nay Hangeul thường được giới học giả Ngôn ngữ học đánh giá là một trong những bảng chữ cái có tính khoa học cao nhất. Vì thế, ngoài giá trị hỗ trợ cho việc tuyên truyền văn hóa thì chính Hangeul đang mang nhiều giá trị mà Hàn Quốc tự hào. 

Source: http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20211007000627 

(2) Từ năm 2007, Hàn Quốc đã bắt đầu xây dựng mạng lưới “𝐇𝐨̣𝐜 𝐕𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐕𝐮𝐚 𝐒𝐞𝐣𝐨𝐧𝐠” (𝐊𝐢𝐧𝐠 𝐒𝐞𝐣𝐨𝐧𝐠 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐭𝐞 #KSI) nhằm truyền bá ngôn ngữ của quốc gia này ra thế giới. Năm 2008, tổng thống HQ cho ra bộ hướng dẫn “Tăng cường tính cạnh tranh của tiếng Hàn trên thế giới” – mở ra 1 thời kỳ phát triển cho việc giới thiệu ngôn ngữ này ra thế giới. Mạng lưới này trở thành kênh tuyên truyền ngôn ngữ và văn hóa chính thống của chính phủ Hàn Quốc. Vào năm 2011, với sự ban hành của luật Khung chuẩn hóa về Ngôn ngữ Quốc gia, 𝐓𝐨̂̉ 𝐜𝐡𝐮̛́𝐜 𝐇𝐨̣𝐜 𝐯𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐊𝐢𝐧𝐠 𝐒𝐞𝐣𝐨𝐧𝐠 (𝐊𝐢𝐧𝐠 𝐒𝐞𝐣𝐨𝐧𝐠 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐭𝐞 𝐅𝐨𝐮𝐧𝐝𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧) được thành lập vào năm sau với tư cách là một tổ chức trung tâm chịu trách nhiệm điều hành các Học viện và các chương trình dạy tiếng Hàn của họ.

Source: https://www.ksif.or.kr/index.do?lang=eng 

(3) Mạng lưới KSI được mở rộng một cách linh hoạt. Theo trang web chính thức của KSI, có đến 3 cách thức để có thể hình thành KSI ở một khu vực và mỗi cách thức sẽ dành cho 1 đối tượng hợp tác khác nhau trong phân tầng hành chính của khu vực, từ cấp nhà nước địa phương đến các tổ chức tư nhân. Nhờ vậy mà sau hơn 1 thập kỷ hoạt động với kim chỉ nam là “Tổ chức dẫn đầu trong việc mở rộng tiếng Hàn và lan tỏa văn hóa Hàn” (a leading institute extending Korean and spreading Korean culture), KSI đã có 234 cơ sở phủ sóng trên 82 quốc gia, tập trung nhiều nhất là ở châu Á, và đang đón tiếp hơn 76000 học viên. Trong năm 2020, Hàn Quốc cũng tuyên bố đẩy mạnh quảng bá Hangul bằng việc đầu tư hơn 75 triệu USD vào các dự án giảng dạy ngôn ngữ. 

Source: https://www.ksif.or.kr/com/cmm/EgovContentView.do?menuNo=21101100 

Source: https://www.ksif.or.kr/ste/ksf/hkd/lochkd.do?menuNo=20101800 

Source: https://www.dw.com/en/south-korea-learning-korean-with-k-pop/a-55186958 

(4) Số lượng kể trên có thể không mấy ấn tượng so với Viện Khổng Tử của Trung Quốc hay Hội Đồng Anh của Liên Hiệp Anh, nhưng mạng lưới #KSIF là mang lưới được thúc đẩy bởi công nghệ tiên tiến của “Smart Korea”. KSI chủ động kết hợp với Đài truyền hình của các quốc gia địa phương để lên sóng các chương trình dạy tiếng Hàn cho học viên nước sở tại. Cụ thể, ở Việt Nam, chúng ta có chương trình “Cùng nói Tiếng Hàn” phát sóng trên VTV7 phát sóng từ ngày 15/09/2021. 

Trên website, với chương trình Nuri-Sejong Hakdang, việc học tiếng Hàn không nhất thiết phải được thực hiện ở các trung tâm KSI nữa mà có thể diễn ra hoàn toàn online với đầy đủ các công cụ hỗ trợ và nhiều sự lựa chọn cho người học với giá hoàn toàn miễn phí. Việc đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng mạng giúp Hàn Quốc tiếp cận được với nhiều người học hơn, ngay cả trong thời gian dịch bệnh vừa qua. 

Source: https://www.iksi.or.kr/lms/main/main.do 

(5) KSI được hưởng lợi nhiều trong việc cộng hưởng cùng mạng lưới Korean Cultural Center (Trung tâm văn hóa Hàn Quốc) do Bộ Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc phụ trách. Đây là minh chứng cho sự cộng hưởng từ #Hallyu (làn sóng Hàn Quốc), cụ thể là #Kpop, #Kdramas và #Kseries, đến với sự phổ biến của Hangeul. Ví dụ, KSI khai thác các kênh mạng xã hội, cụ thể là Youtube, để cho ra đời các series học tiếng Hàn miễn phí với nhiều nội dung đa đạng, đặc biệt chú trọng đến việc khai thác các nội dung lấy từ K-dramas, K-show và K-pop. Tại Đức, Korean cultural center đã phối hợp cùng KSI để cho ra đời bộ “Từ điển về K-pop”, vừa thỏa mãn niềm đam mê của fan vừa giúp tuyên truyền Hangeul. 

Source: https://www.korea.net/NewsFocus/Culture/view?articleId=211012 

(6) Theo Thống kê của Korea Foundation trong năm 2020, số lượng fan Hallyu đạt con số 156.6 triệu người đến từ 116 quốc gia – cao gấp 17 lần so với con số thống kê của năm 2012. Song song với đó, Korea Foundation cũng thống kê được là số người nói tiếng Hàn đã tăng lên 77 triệu người vào năm 2021, sau sự bùng nổ của Squid Games trên Netflix. Các cơ sở giáo dục tiếng Hàn và các ứng dụng học tiếng Hàn như Duolingo cũng thông báo về sự nhảy vọt trong số lượng học viên tiếng Hàn sau mỗi cơn sóng Hallyu. 

Source: https://www.korea.net/NewsFocus/Culture/view?articleId=211458 

Source: http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20210504000304 

(7) Một cột mốc đáng ghi nhớ khác của độ phủ sóng của Hangul là năm 2021, Từ điển Oxford đã ghi nhận 26 từ tiếng Hàn vào bộ thống kê của mình, trong đó có từ HANGUL (n.). Điều này là sự công nhận cho mức độ phổ biến của văn hóa Hàn Quốc trên thế giới; đồng thời, góp phần đẩy mạnh sự tiếp cận của Hangul đến cộng đồng nói tiếng Anh – nơi mà một ngôn ngữ tượng hình như tiếng Hàn sẽ khó tiếp cận về mặt lý thuyết. 

Source: https://public.oed.com/blog/daebak-a-k-update/ 

(8 ) Tất cả những nỗ lực kể trên đều đến từ KSI – đại diện của chính phủ Hàn Quốc. Tuy nhiên, để phát huy được hiệu quả hơn sự lan toản của văn hóa thì hình ảnh của nhà nước sẽ mang tính áp buộc và tuyên truyền theo hướng tiêu cực. Vì thế, quyền lực mềm (QLM) cần sự đóng góp của các chủ thể phi chính phủ (non-state actors) để mang tín tinh cậy cao hơn. Bước chuyển mình đang diễn ra cho Hangul khi không chỉ KSI mà các công ty giải trí cũng bắt đầu tạo ra các sản phẩm kết hợp Hallyu và Hangul. Cụ thể, Tập đoàn Hybe, mới được phát triển lên từ Big Hit Entertainment, thường được biết đến với tư cách là công ty chủ quản của nhóm nhạc thành công nhất trong lịch sử K-pop cho đến hiện nay – BTS. Hybe Corp cho ra đời 1 dự án tên Hybe Edu, kết hợp cùng nền tảng Weverse cũng do công ty này quản lý, để thiết kế các sản phẩm học tiếng Hàn cùng thần tượng Hàn Quốc. Cho đến nay, Hybe Edu đã tung ra 2 gói sản phẩm là “Talk! With BTS” (2021) và “Blackpink in your Korean” (2022) - ở đây Hangul lần lượt được bảo trợ thương hiệu bởi 2 tên tuổi lớn của K-pop là #BTS và #BlackPink. Không chỉ thế, ngoài sách thì sản phẩm còn được tích hơp với bút thông minh phát ra âm thanh để người học có thể tiện dụng sử dụng khi làm các bài nghe trong sách. Với phương thức này, Hybe Edu đã giúp chính phủ HQ tiếp cận tinh tế với một nhóm đối tượng sẵn sàng đón nhận Hangul và các văn hóa HQ ở mức độ cao: các fan K-pop quốc tế. Với những sản phẩm như thế này, QLM không bị thể hiện một cách ‘áp bức’, mà ngược lại là rất tự nhiên và thỏa mãn nhu cầu của người dùng. Từ sự tồn tại song song, nay chúng ta thấy được nỗ lực kết hợp các trụ cột văn hóa để đẩy mạnh sự phổ biến của Hangul từ nhiều cấp độ. 

Source: https://www.bandwagon.asia/articles/blackpink-korean-language-textbook-blackpink-in-your-korean-this-march-pre-order-hybe-edu-korea-march-2022 

Quá trình truyền bá Hangul của Hàn Quốc có thể được xem là một trường hợp điển hình cho việc triển khai QLM một cách hiệu quả từ góc nhìn của bên thực hiện. Với việc quy chuẩn hóa khung trình độ ngôn ngữ, xây dựng mạng lưới viện ngôn ngữ và trung tâm văn hóa, cho tới kết hợp ngôn ngữ và các sản phẩm văn hóa đang nổi, tận dụng hạ tầng công nghệ tiên tiến và khuyến khích sự tham gia của đa chủ thể, Hàn Quốc từng bước và nhanh chóng phủ sóng ngôn ngữ của mình trong đại chúng toàn cầu.